De gnostieke betekenis van het Judas evangelie

Het Judas evangelie geeft een heel ander beeld van de christelijke weg dan tot nu toe algemeen bekend is. Dat evangelie is rond 1970 gevonden in Egypte,  in Al Minya, in de buurt van Nag Hammadi, waar in 1945 een verzameling gnostieke teksten is gevonden.  Na tal van omzwervingen en intriges is deze het evangelie van Judas pas rond 2000 bij vertalers terechtgekomen. De tekst is rond 220-340 opgeschreven in het koptisch, vertaald vanuit het Grieks. In de introductie van het Judas-evangelie lezen we:

“Het geheime verslag van de openbaring die Jezus eens openbaarde in een gesprek met Judas Iskariot. Gedurende acht dagen en drie dagen voordat Hij het Pascha vierde.”

Het gaat bij Judas om het proces voor Pasen, voor de opstanding van de goddelijke mens in ons. Jezus roept de twaalf discipelen (de twaalf krachten van de ik-mens in ons), en spreekt met hen over de geheimenissen van deze wereld en over het geen plaats zal vinden aan het einde van deze wereld. Maar als deze discipelen het dankgebed uitspreken over het brood lacht Jezus. Als de discipelen zich hier over verbazen licht Jezus dit toe met: 

“Ik lach niet om jullie. Want jullie doen dit niet uit eigener beweging. Maar hierdoor wil jullie God lof ontvangen.”

Blijkbaar hebben we er een probleem mee om het goddelijke in ons te herkennen. Steeds weer is er een ‘uiterlijke tempeldienst’ en creëren wij een eigen god. Heel bijzonder is de volgende verhandeling van Jezus over deze uiterlijke tempeldienst:

“De heerser van deze wereld zal staan (=heersen) en Mijn Naam op schandelijke wijze gebruiken en vele geslachten aan wetsgetrouwe vromen zullen aan hem trouw blijven.”

Jezus spreekt hierbij schijnbaar over het ontstaan van een uiterlijke (christelijke) kerk. 

Judas is vervolgens de eerste die Jezus werkelijk van binnenuit herkent. Na vooral ook de ervaring doorleefd te hebben arm te zijn aan geest. Het besef dat we als ik-mens ver van het goddelijke verwijderd zijn, arm te zijn aan God in ons. Juist hierdoor wordt het verlangen naar dit goddelijke sterker, hierdoor worden de zaligsprekingen vervuld. 

De opdracht die Jezus geeft is:

“Laat ieder van jullie die sterk genoeg is onder de menselijke schepselen de volmaakte mens voortbrengen en laat deze voor Mijn aangezicht komen staan.

Judas is de eerste die daartoe instaat is.  Jezus kan hem daarna onderrichten. Hem worden de geheimenissen verteld van het andere  (Goddelijke)  Rijk.

Jezus zegt over Judas:

“Maar jij zult hen allen overtreffen, want jij zult offeren de mens die mij draagt. Hef je ogen op, en zie op de wolk en op het licht in de wolk, en op de sterren die de wolk omgeven. De ster die de leiding heeft, is jouw ster. Judas hief zijn ogen op. En hij zag de lichtende wolk. En hij ging haar binnen.”

Judas gaat in in een lichtende wolk. Daarna is hij niet meer van onze ‘lagere’ wereld.

Pas op het laatst van dit evangelie wordt vermeld dat Judas Jezus ‘overgeeft’ (niet: verraadt).

“Er waren daar enige Schriftgeleerden die nauwkeurig opletten hoe zij Hem gevangen zouden nemen gedurende het gebed. Zij naderden tot Judas en zeiden tot hem : “Wat doe je hier? Jij bent Jezus ware discipel.” En hij antwoordde hen overeenkomstig hun wens. En Judas ontving enig geld.

En hij gaf Hem aan hen over.”

Judas maakt de kruisgang mogelijk. Judas heeft het (ervarings)inzicht om dit op de juiste te laten uitvoeren. Hij maakt de verbinding tussen de twee werelden mogelijk. Hij geeft de kracht van de goddelijke wereld  over aan de krachten van de lagere natuur. En maakt  daardoor een pad vrij voor velen. Daarna is er geen ik-mens meer. Ook geen Judas, daarna is er de opstanding van de oorspronkelijke goddelijke mens in ons.                  

 Jezus zegt van Judas dat hij degene is die de mens offert die hem (Jezus, de nieuwe ziel ) draagt.  Judas is een aspect van de ik-mens in ons die het proces begrijpt, uitvoert en daarna terugtreedt. De beschrijving van dit proces in het Judas evangelie maakt dat dit evangelie een bij uitstek gnostiek evangelie is. 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *