Tagarchief: gnostiek

De vondst van gnostieke geschriften in Nag Hammadi in 1945 in Egypte en de daaruit voortvloeiende nieuwe inzichten over christendom en gnosis

Op 16 december 1945 zocht een Arabische boer in de Egyptische woestijn bij het plaatsje Nag Hammadi naar teelaarde en stootte daarbij op een kruik die meer dan vijftig zeer oude geschriften bleek te bevatten. Geschriften die alle in het Koptisch waren afgeschreven maar vertalingen bleken te zijn van oudere, in het Grieks opgetekende teksten.

Opvallend was dat er van sommige teksten doublures waren. Van het zogenaamde Geheime boek van Johannes werden er maar liefst drie exemplaren in de kruik gevonden. Tevens was het opmerkelijk dat de verzameling allesbehalve homogeen was. Ze bestond uit Grieks filosofische-getinte teksten, christelijke geschriften, maar ook uit joodse en hermetische traktaten. Sommige waren oorspronkelijk afgeschreven in de eerste eeuw, maar er waren ook teksten onder die pas in de vierde eeuw werden afgerond. Lees verder

Was Jeroen Bosch een kathaar?

Wat voor pad van zelfverlossing uit deze demonische wereld zou Jeroen Bosch hebben begaan? Het pad van gnostiek geïnspireerde manicheeërs, bogomielen en katharen? Er is veel geschreven over zijn sympathie voor hun spirituele bijdrage aan de mensheid. Er zijn ook wel enige aanwijzingen van gnostieke sympathieën in zijn werk te vinden.

We vinden het wat ver gaan om nu vast te stellen dat Bosch een kathaar moet zijn geweest, of dat hij de kathaarse bevrijdingsweg is gegaan. Wel dringt zich de gedachte op dat hij grondig kennis heeft genomen van de middeleeuwse gnostieke ideeën. Lees verder

Jacob Slavenburg over Gilles Quispel, een eminent kenner van de gnostiek

Gilles Quispel is heel belangrijk geweest in mijn leven. In Utrecht studeerde ik geschiedenis, met als bijvakken kunst- en godsdienstgeschiedenis. Voor dat laatste studeerde ik af bij Roel van den Broek in de gnostiek, zoals het zo feestelijk op mijn bul prijkt.

Bij de presentatie in de schouwburg van Tilburg van een boek dat ik over de gnosis had geschreven, ontmoette ik Gilles Quispel. Het verwonderde mij dat Lees verder

Prof. Gilles Quispel over de Gnosis, de derde component van de Europese cultuurtraditie

Quispelquote 1

De kerken verkondigen het geloof. Dat geloof gaat terug op Golgotha en de Sinaï.

Onze wijsgeren gaan uit van de rede. Volgens hen kan alleen het verstand de waarheid kennen. Van Oxford tot Berkley heerst in Academia het logisch positivisme, een vorm van rationalisme. Van Berlijn tot Wladiwostok heerst een andere vorm van rationalisme. Deze eredienst der rede heeft in het Westen altijd bestaan, ook in de middeleeuwen. Hij gaat terug op Athene en Ionië. De Grieken hebben de logos ontdekt.

Naast deze twee heeft altijd een derde stroming in het Westen bestaan, de gnosis. De Gnosis ontstond in Lees verder

De esoterische traditie en het esoterisch christendom volgens Hans Stolp

De esoterische traditie was tot in onze dagen geheim en raakt pas nu algemeen bekend. Als je in de boekhandel kijkt naar de vele boeken die op de plank met het opschrift ‘esoterie’ staan, zijn dat dikwijls boeken die een oude geheime kennis bevatten. Dat is werkelijk een doorbraak: eeuwenoude geheime kennis wordt nu algemeen toegankelijk.

Waarom was esoterische kennis eigenlijk zo lang geheim? Allereerst omdat de inzichten die deze kennis bracht niet Lees verder

Acht grondleggers van de moderne esoterie: Helena Blavatsky, Rudolf Steiner, Alice Bailey, Spencer Lewis, Max Heindel, Wim Leene, Jan van Rijckenborgh en Catharose de Petri

8 founders of western esoterism in the 19th en 20th century

 

In de geschiedenis zien we steeds dat uitgerekend in de greep van de diepste duisternis een nieuwe lichtende toorts oplaait.  Madame Blavatsky maakt in het jaar 1887 haar boek ‘Isis onsluierd’ wereldkundig. Daarin volgt ze weliswaar in grote lijnen de darwinistische redenering, maar ze plaatst de mensheidsontwikkeling Lees verder

Het zendingsbevel in gnostieke zin: dopen met verterend vuur

 

Het gnostieke apostelschap van Jezus duidt op het bezit in het microkosmische stelsel van een vrijgemaakt potentieel van Verterend Vuur, dat is de kracht die niet van deze natuur is. Hoe komen de apostelen daar aan? Het antwoord vindt u in de wijze waarop Lees verder

Pinksterfeest, gedicht over de Heilige Geest en Pinksteren van Anna Spoel – de Pril

 

Pinksterfeest, een gedicht van Anna de Spoel – de Pril

O Geestvonk in mij, doorsidderd van leven,
gevoed door de kracht van het heilige vuur,
O micros, nú in het Lees verder

Gnostieke verhandeling over de opstanding, brief aan Rheginus uit Nag Hammadi bibliotheek

 

Gnostieke verhandeling over de opstanding, brief aan Rheginus uit Nag Hammadi bibliotheek

De Verlosser heeft de dood verzwolgen – hieromtrent behoor je niet meer onwetend te zijn – want hij legde de vergankelijke wereld terzijde en verving die door een onvergankelijk eeuwig rijk. En hij is opgestaan, door het zichtbare door Lees verder

Bloemlezing: De opstanding van de innerlijke mens, gnostieke visies op Pasen

 

 

 

In de christelijke gnostiek worden de bekende verhalen over de geboorte, het leven, het sterven en de opstanding van Jezus niet primair gezien als historische verslagen. In het innerlijke christendom wordt de weg die Jezus ging vooral beschouwd en ervaren als een symbolische weergave van het proces van Lees verder