Categoriearchief: filosofie

Contra Kant – Emanuel Rutten over herwonnen ruimte voor transcendentie

BESTEL CONTRA KANT

LEES OVER HET SYMPOSION ALLES IS BEWUSTZIJN OP ZONDAG 19 MEI 2024

Ruim tweehonderd jaar geleden ontwikkelde de filosoof Immanuel Kant (1724-1804) een kennisleer op grond waarvan kennis over het transcendente onmogelijk is. Wij zouden alleen iets kunnen weten over wat in de zintuiglijke aanschouwing gegeven is. Sindsdien leven we welhaast in een post-Kantiaanse wereld. Kants kennisleer legde mede de basis voor het algemeen geaccepteerd raken van een positivistisch wereldbeeld. Filosoof Emanuel Rutten laat in dit boek zien dat Kant ernaast zat. Rutten komt spreken op het symposion Alles is bewustzijn op zondag 19 mei 2024 in Bilthoven.

Het betreft een van de vroegere teksten van de Amsterdamse filosoof. Volgens Rutten blijft Kant onterecht vasthouden aan het empiristische idee dat Lees verder →

Over de wetende onwetendheid – ‘De docta ingnorantia’ van Nicolaas van Cusa (Kues) of Cusanus

BESTEL OVER DE WETENDE ONWETENDHEID

De 15e eeuw was er één vol sociale, politieke en religieuze onrust. Een eeuw die in meerdere opzichten als ‘overgangseeuw’ bestempeld kan worden. Tegen die achtergrond vormt filosoof en theoloog Nicolaus Cusanus (1401-1464) in zijn denken de belichaming van die overgang. Leunt hij enerzijds nog op de klassieke en middeleeuwse traditie, anderzijds had hij ook verrassend moderne ideeën en was in een aantal opzichten zijn tijd zelfs vér vooruit. Zo betoogde hij bijvoorbeeld dat de aarde niet het centrum van het heelal is en dat zij beweegt. Onder anderen Giordano Bruno, Pico della Mirandola en Leonardo da Vinci zijn beïnvloed door zijn werk.

In zijn hoofdwerk ‘Over de wetende onwetendheid’ (‘De docta ignorantia’) stelt hij dat de menselijke geest altijd onwetend zal blijven over de absolute waarheid (God) en dat het bewustzijn van die Lees verder →

5 Ik ben bewustzijn – André Roumen over geesteswetenschap

LEES MEER OVER DE LANCERING VAN ‘IK BEN BEWUSTZIJN’ EN AANMELDEN

BESTEL ‘IK BEN BEWUSTZIJN’

☆ DEEL 1-1 ☆ DEEL 1-2 ☆ DEEL 1-3 ☆ DEEL 1-4 ☆ DEEL 1-5 ☆

GEESTESWETENSCHAP

Een geesteswetenschap heeft niet de pretentie het zonder subject te kunnen stellen om objectief te heten. Wat is kennen, wat is denken, en welke positie hebben we daarin als subject? Lees verder →

Waarom de tijd (niet) stroomt – Jos Stollman beziet de tijd vanuit de natuurkunde, filosofie, psychologie en spiritualiteit

BESTEL WAAROM DE TIJD (NIET) STROOMT

Sterrenkundige en zenleraar Jos Stollman gaat langs verschillende wegen op zoek naar de essentie van het verschijnsel tijd. Hij start met het natuurkundige perspectief: tijdruimte in de relativiteitstheorie, tijd op grote schaal in de kosmologie en op kleine schaal in de kwantumtheorie, de pijl van de tijd in de statistische fysica. In de natuurkunde wordt onze intuïtie van tijd ondergraven. Vervolgens neemt Stollman ons mee naar de neuropsychologie, waarin met name de rol van het geheugen bij het ervaren van het stromen van de tijd centraal staat. Dan volgt de stap van weten naar denken en komen de belangrijkste filosofische inzichten over tijd aan de orde. Tot slot verschuift de aandacht naar het domein van de spiritualiteit, waar het denken terugtreedt en ruimte maakt voor nóg een nieuw perspectief op tijd. De verschillende benaderingen vullen elkaar aan en ontmoeten elkaar in ons bewustzijn. Wie tijd beter begrijpt, komt daardoor ook tot nieuwe, verrassende inzichten in het eigen bewustzijn. Lees verder →

3 Ik ben bewustzijn – Herdruk beschikbaar – André Roumen over Akasha

BESTEL ‘IK BEN BEWUSTZIJN’

☆ DEEL 1-1 ☆ DEEL 1-2 ☆ DEEL 1-3 ☆ DEEL 1-4 ☆ DEEL 1-5 ☆

Hieronder volgt een gedeelte over het zogeheten Akasha-veld uit het eerste hoofdstuk van het boek ‘Ik ben bewustzijn van André Roumen. Onlangs verscheen van die uitgave een herdruk.

In de westerse filosofische traditie was het Aristoteles die als eerste de ruimte omschreef als een volheid: ‘een achtergrond gevuld met dingen’. Is dit een archaïsche omschrijving van bewustzijn als een veld vol inhouden (gedachten, ervaringen, gevoelens)? Sinds een eeuw bestudeert ook de kwantummechanica wat men noemt ‘het veld’, wat velen heeft verleid tot de aanname dat het ‘lege’ bewustzijnsveld en het kwantumveld twee begrippen zijn voor hetzelfde. Lees verder →