Categoriearchief: filosofie

Spinoza over de vrijheid van meningsuiting – het Spinozahuis in Rijnsburg

BESTEL THEOLOGISCH-POLITIEK TRAKTAAT VAN SPINOZA

Dit is het huis van Baruch de Spinoza in Rijnsburg. Hier heeft hij gewoond en gewerkt van 1660 tot 1663 bij een vriend die chirurgijn was. Spinoza was van beroep lenzenslijper. Dus lenzen voor verrekijkers, vergrootglazen en microscopen, maar hij was ook filosoof. En hij is één van de grootste filosofen aller tijden. Hier in Rijnsburg schreef hij de meest belangwekkende traktaten over bijvoorbeeld tolerantie, over godsdienstvrijheid en ook over vrijheid van meningsuiting.

Eigenlijk is dat best een gekke naam: Spinoza. Hij kwam oorspronkelijk uit Portugal en in het Portugees betekent Spinoza, of Espinoza: doorn of prikkel. En prikkelen deed hij, want op zijn werk heeft hij heel, heel veel kritiek gekregen. Mensen waren echt boos over wat hij schreef. Lees verder →

Boeken met en over de Nag Hammadi geschriften, gevonden in 1945

1 Gnosis in de oudheid, Nag Hammadi in context – Roelof van den Broek
‘Gnosis in de oudheid – Nag Hammadi in context’ biedt allereerst een helder overzicht van gnostische stromingen in de eerste eeuwen van onze jaartelling als een specifieke expressie van een brede onderstroom in de westerse cultuur, die vanaf de Oudheid tot New Age grote invloed heeft uitgeoefend. Bij alle vormen van gnosis ging het en gaat het nog steeds  om inzicht in de samenhang van de dingen (gnosis betekent kennis), als persoonlijke bevrijding en godskennis in één. De auteur bespreekt de overlevering en de inhoud van de gnostische literatuur, met aandacht voor alle authentieke gnostieke teksten. De (veelal negatieve) respons van de kant van kerkvaders en filosofen wordt eveneens toegelicht. Tot voor kort bestond zo’n overzicht in Nederland nog niet en is ook daarbuiten uiterst zeldzaam.

LEES MEER OVER GNOSIS IN DE OUDHEID

 BESTEL GNOSIS IN DE OUDHEID Lees verder →

Joke Hermsen boeken – Stil de tijd, Kairos, Onder een andere hemel, Windstilte van de ziel, Ogenblik en Eeuwigheid

1 Stilt de Tijd
Geen tijd hebben dat is een van de fundamentele ervaringen van onze tijd. In dit veelgeprezen en intussen ook veelgelezen boek neemt Joke J. Hermsen dit verschijnsel kritisch onder de loep. Vanuit het gedachtegoed van denkers als Henri Bergson, Ernst Bloch en Peter Sloterdijk ontwikkelt zij een nieuwe visie op het fenomeen tijd, waarin zij een onderscheid aanbrengt tussen kloktijd en innerlijke tijd. Zij verkent het belang van rust, verveling, aandacht en wachten; ervaringen die sinds de Oudheid als belangrijke voorwaarden voor het denken en de creativiteit werden beschouwd, maar in het huidige economische tijdsgewricht nog weinig waardering krijgen.

BESTEL DE TIJD Lees verder →

Onder een andere hemel – Joke Hermsen over heimwee en vertepijn

BESTEL ONDER EEN ANDERE HEMEL

‘Ons leven speelt zich af tussen heimwee naar het vertrouwde en een verlangen naar het onbekende. We willen ons geborgen weten en we dromen van een elders. We zijn op zoek naar een plek die ons beschermt en bijeenhoudt, en we worden voortgedreven door een verlangen naar de verte.’

Zo begint deze filosofische memoir, waarin Joke J. Hermsen een diepgaande analyse geeft van het ambivalente menselijke verlangen naar geborgenheid en de lust om eropuit te gaan. Ze onderzoekt in dit persoonlijke verslag van een zomer vol omzwervingen de vraag waar we nog thuis kunnen zijn in de wereld. Ze houdt ook haar eigen heimwee scherp tegen het licht, die haar al sinds haar kindertijd achtervolgt. Lees verder →

Werelddenkers, een nieuwe geschiedenis van de filosofie – boek van Gerard Drosterij en Bob van Geffen

BESTEL WERELDDENKERS

Het in oktober 2023 verschenen boek ‘Werelddenkers, een nieuwe geschiedenis van de filosofie tot aan Descartes‘ vertelt een doorlopend verhaal van de Europese filosofie, voor een breed en geïnteresseerd publiek. Werelddenkers zijn filosofen die de wereld zo goed mogelijk willen begrijpen, maar zich ook waardig willen verhouden tot die wereld. Hun filosofie is nauw verbonden met hun gemeenschappen, leerlingen, andere filosofen, en niet in de laatste plaats, met zichzelf. De doorwerking van hun ideeën is nog altijd aanwezig in hedendaagse opvattingen over ethiek, politiek en religie. De geleidelijke ontwikkeling daarvan is in de filosofie vaak niet inzichtelijk, net zomin als de onderlinge verwevenheid van deze belangrijke maatschappelijke thema’s.

Gerard Drosterij en Bob van Geffen nemen de lezer mee van het begin van de filosofie tot de tijd waarin de republiek Nederland tot stand komt. Veel belangrijke filosofen passeren hierbij de revue. Ze demonstreren hoe noodzakelijk de filosofie is voor iedereen die serieus wil nadenken over de menselijke beschaving en de huidige maatschappelijke uitdagingen. Lees verder →