Tag archieven: filosofie

Vijf boeken van Simone Weil, een bijzondere filosofe en mystica die niet in hokjes is te passen

1 Wachten op God
Na haar doctoraal wijsbegeerte volgde Simone Weil een periode van links activisme die haar in 1936 voerde naar Spanje om te strijden tegen de Franco-fascisten. Plotseling, tijdens een ziekteverlof in Assisi, kreeg haar leven een nieuwe dimensie: de religie, en dan vooral de wijsgerige kant daarvan. Lichamelijk verzwakt zette zij haar studie voort naar de leermeesters der levenswijsheid. Naast Plato en Spinoza, verdiepte zij zich in de Bhagavad-Gita en in de christelijke mystici. Vooral in deze jaren zette zij haar eigen gedachten op papier, en schreef tevens talrijke brieven aan vrienden met Lees verder →

Grootse dromen – André Nusselder over identiteit, gemeenschap en het verlangen naar vrijheid

BESTEL GROOTSE DROMEN

Alle mensen dromen van vrijheid en vervulling. Iedereen wil de gebreken van het bestaan opheffen, wegdromen, uitdoven, verdoven … wat dan ook om er maar aan te ontsnappen. In ‘Grootse dromen’ onderzoekt André Nusselder de onbewuste drijfveren van de mens. De Duitse filosoof G.W.F. Hegel en de Franse psychoanalyticus Jacques Lacan zijn daarbij zijn belangrijkste gesprekspartners. In zijn fundamentele beschouwing van het ego, de betekenis van de ander, rivaliteit en verbondenheid stuit Nusselder op de grote kwesties van deze tijd: identiteit, gemeenschap en het verlangen naar vrijheid. Lees verder →

Eenling zijn – een filosofische uitdaging, beschreven door Rüdiger Safranski

BESTEL EENLING ZIJN,EEN FILOSOFISCHE UITDAGING

Een filosofische ontdekking over hoe de mens als individu zichzelf beweegt tussen de twee polen van eenling en gemeenschap.  In ‘Eenling zijn’ meent Rüdiger Safranski dat ieder mens in de eerste plaats een individu is. De een zoekt liever aansluiting bij de groep, de ander heeft de ambitie om de eigenheid te cultiveren. Tussen de twee polen van eenling en gemeenschap zijn er indrukwekkende pogingen geweest om individueel te zijn. Hij begint bij Michel de Montaigne en gaat via Rousseau, Diderot, Kierkegaard, Stirner en Thoreau verder naar de existentialistische filosofie van de twintigste eeuw van onder andere Sartre. Daarbij benadert hij de vraag hoe ver we kunnen gaan om eenling te zijn, steeds vanuit verschillende invalshoeken. In een tijd waarin iedereen naar zichzelf op zoek is en van die zoektocht verslag doet, blijkt die vraag verrassend actueel.

WOORD VOORAF

Eenling zijn, daarbij denken we al gauw aan zelfverwezenlijking. Zelfverwezenlijking. Ooit klonk dat goed, toen er vooral Lees verder →

Gastvrijheid – Filosofisch essay van Peter Venmans

BESTEL GASTVTIJHEID, FILOSOFISCH ESSAY

Stevenen we af op het einde van gastvrijheid? Venmans legt uit wat het begrip eigenlijk inhoudt, wat de geschiedenis ervan is, en hoe het nou staat met de hedendaagse gastvrijheid. Elke dag zijn we wel iemands gast of gastheer. We reizen naar het buitenland, gaan op bezoek bij vrienden of verwelkomen nieuwe medewerkers in onze organisatie. Gastvrijheid is alomtegenwoordig. Tegelijk beleven we volgens sommigen het einde van de gastvrijheid. Door het massatoerisme en de opkomst van de hospitalityindustrie zou de spontane hartelijkheid van weleer vervangen zijn door commerciële berekening, zakelijkheid en voorgeschreven gedragscodes. En bij het ontvangen van migranten laat de politiek zich niet door generositeit leiden maar door veiligheidsoverwegingen. In dit essay gaat Peter Venmans in op deze vraag en plaatst daarbij gastvrijheid in een breed historisch en filosofisch kader: van Homeros tot Faïza Guène, van christelijke caritas tot Japanse omotenashi, van de Gulden Regel tot het asielrecht. Lees verder →

Vier boeken van Kristofer Schipper over religie en filosofie in China: Confucius, Lao Zi en Zhuang Zi

1 Confucius, de gesprekken – gevolgd door ‘Het leven van Confucius’
De beroemde Chinese filosoof Confucius geeft aan bestaande woorden een nieuwe inhoud. Zo is de koning als ‘zoon van de hemel’ voor hem niet zozeer de afstammeling van een goddelijke voorvader, maar wel een vertegenwoordiger van het hoogste morele gezag. Schiet de koning in deze rol tekort, dan verliest hij automatisch het mandaat om te regeren dat de hemel hem gegeven heeft. Onder die omstandigheden is een revolutie onvermijdelijk en Lees verder →