Tagarchief: calvinisten

Eerherstel van dogmavrij lichtdrager Coornhert na geschiedvervalsing

BESTEL COORNHERT, LICHT IN EUROPA

In dit boek onderneemt Jan Peter Burger een even dappere als gewaagde poging om ons denken over de zeventiende eeuw te herzien. Hij stelt D.V. Coornhert centraal aan de basis van de culturele revolutie die tussen 1585 en 1625 vanuit Amsterdam plaatsvond. Vrijheid van geest, van keuze, van godsdienst – dat is de grondslag, betoogt Burger, waarop de Spaanse overheersing kon worden afgeschud. Het was in die sfeer dat de creatieve genieën van de zeventiende eeuw de Republiek der Zeven Provinciën sociaal, cultureel en geestelijk een ander aanzien gaven.

Jan Peter Burgers jarenlange onderzoek van de bronnen en zijn erudiete kennis van de klassieke auteurs resulteert in een nieuw perspectief op de Gouden Eeuw – die minder aan Luther en Calvijn te danken is dan aan de geest van Coornherts vrije denken. Hij schreef in de volkstaal, niet, zoals zijn geestelijke evenknie Erasmus, in het geleerde Latijn. Hij had grote invloed op jonge onderzoekende geesten, die hem daardoor konden lezen. Coornhert leverde een grote bijdrage aan de vorming van de onafhankelijke Nederlandse geest – in taal, denken en expressie. Veel van de filosofie van verdraagzaamheid die Coornhert uitdraagt in zijn Wellevenskunst vindt nog steeds weerklank.

Woord vooraf 

’Geboren om tegen te spreken’

U kunt dit boek lezen als een laat maar oprecht eerherstel van een van de meest onderschatte denkers uit de geschiedenis van de geest van Nederland en West-Europa: Dirck Volckertszoon Coornhert (1522-1590). In een tijd dat het leerstuk van de voorbestemming van de mens, de predestinatie, verdoemenis preekte, is Coornhert een lichtbaken voor de nieuwe mens die zichzelf door ‘wellevenskunst’ tot vervolmaking kan brengen.

In ieder mens werkt ‘het voncxken des Goddlijcken Lichts’ als enige ware richtsnoer op de menselijke heilsweg. Het vonkje is het onvervreemdbare bewijs van Lees verder

De leer van Johannes Calvijn was gericht op het knechten en onderdanig maken van mensen

In de tweede helft van 2018 stond in Nederland het calvinisme in de belangstelling naar aanleiding van de herdenking van 400 jaar synode van Dordrecht en Dordtse leerregels. Daarom wordt hieronder aandacht besteed aan Johannes Calvijn en de nadere reformatie.

Geïnspireerd door zijn leermeester, nam Johannes Calvijn (1509 -1564) de rechtvaardigingsleer van Maarten Luther over. Ook voor hem was de mens zondig en was de menselijke natuur geneigd ‘God en de naasten te haten’. Verschil van mening was er over de verhouding tussen enerzijds de zondige natuur en anderzijds de Lees verder